Na jaren van gestage groei is het aantal zelfstandigen zonder personeel in 2025 voor het eerst weer duidelijk gedaald. Vooral onder jongeren is de terugval opvallend groot. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), gepubliceerd in het kader van de Landelijke Jeugdmonitor.
In totaal telde Nederland in 2025 nog 1,2 miljoen zzp’ers, 62 duizend minder dan een jaar eerder. De sterkste krimp deed zich voor onder jongeren tussen de 15 en 27 jaar. In die groep hadden 86 duizend jongeren een hoofdbaan als zelfstandige, 19 duizend minder dan in 2024. Dat komt neer op een afname van 18 procent. Ter vergelijking: onder 27-plussers bedroeg de daling 4 procent.
Zorg en welzijn verliezen veel jonge zelfstandigen
De afname onder jongeren is zichtbaar in vrijwel alle beroepsgroepen. Alleen in transport en logistiek en in commerciële beroepen bleef het aantal jonge zzp’ers stabiel of nam het zelfs licht toe.
De grootste klap viel in de sector zorg en welzijn. Daar verdwenen ongeveer 5 duizend jonge zelfstandigen. Het gaat onder meer om verzorgenden, praktijkassistenten, gespecialiseerd verpleegkundigen, maatschappelijk werkers en medisch specialisten. Ook in agrarische beroepen, zoals hoveniers, tuinders en kwekers, was de relatieve daling aanzienlijk.
Daarnaast nam het aantal jonge zzp’ers in meerdere beroepsklassen met zo’n 2 duizend per categorie af. Dat gebeurde onder meer in creatieve en taalkundige beroepen, in dienstverlenende functies, in de techniek en in de ICT. In de horeca en andere dienstverlenende sectoren ging het bijvoorbeeld om bedieningsmedewerkers en barpersoneel. Opvallend is dat binnen de creatieve en dienstverlenende beroepen vooral jongeren verdwenen die hun zelfstandige activiteiten combineerden met een opleiding.
Bij oudere zelfstandigen was het beeld anders, maar eveneens dalend. Onder 27-plussers was de afname het grootst in technische beroepen (min 14 duizend), gevolgd door managersfuncties (min 12 duizend) en zorg en welzijn (min 10 duizend).
Strengere handhaving en verschuiving naar loondienst
De terugloop past in een bredere ontwikkeling waarin bedrijven in 2025 minder zzp’ers inhuurden. Sinds dit jaar wordt strenger gecontroleerd op schijnzelfstandigheid: situaties waarin iemand als zelfstandige wordt ingehuurd, terwijl feitelijk sprake is van een dienstverband. Vooral in sectoren als de zorg, bouw, techniek en bij platformdiensten speelt deze discussie al langer.
Tegelijkertijd nam het totale aantal werkende jongeren juist toe. Zowel het aantal jongeren met een vast contract als het aantal jongeren met een flexibel dienstverband groeide ten opzichte van 2024. De daling van het aantal jonge zzp’ers betekent dus niet dat jongeren minder werken, maar wel dat zij vaker kiezen — of gedwongen worden te kiezen — voor werk in loondienst.