Het gebruik van kunstmatige intelligentie in het Nederlandse bedrijfsleven neemt in rap tempo toe. In 2025 maakt ongeveer één op de zes bedrijven gebruik van AI, een verdubbeling ten opzichte van twee jaar eerder. Vooral toepassingen rond marketing en verkoop winnen aan populariteit, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over ICT-gebruik bij bedrijven.
Sterkste groei bij middelgrote bedrijven
De opmars van AI is zichtbaar bij zowel kleine als grote organisaties, maar vooral middelgrote bedrijven springen eruit. Ondernemingen met 50 tot 250 werkzame personen gebruiken in 2025 in 45 procent van de gevallen AI-technologieën, tegen nog 20 procent in 2023. Daarmee is deze groep verantwoordelijk voor de grootste relatieve groei.
Marketing, administratie en innovatie als belangrijkste domeinen
Van de bedrijven die AI inzetten, gebruikt ruim een derde (35 procent) deze technologie voor marketing of verkoop. Denk aan gepersonaliseerde aanbiedingen, klantanalyses of het automatiseren van marketingcampagnes. Bedrijfsadministratie en bestuurstaken volgen op korte afstand: 32 procent gebruikt AI bijvoorbeeld voor risicobeoordeling, planning, vertalingen of het selecteren van sollicitanten. Ook onderzoek en ontwikkeling spelen een belangrijke rol, met 25 procent van de bedrijven die AI toepassen voor R&D of innovatie.
Andere toepassingen blijven meer nichegericht. Zo gebruikt 18 procent AI in productie- of serviceprocessen en 17 procent voor boekhouding, controle of financieel beheer. ICT-beveiliging wordt door 11 procent genoemd, terwijl logistiek met slechts 4 procent duidelijk achterblijft.
Grote verschillen tussen sectoren
De mate waarin AI wordt gebruikt, verschilt sterk per sector. In de handel zet bijna de helft van de bedrijven AI in voor marketing of verkoop. Ook in informatie en communicatie – waaronder IT-bedrijven, uitgeverijen en telecommunicatie – ligt dat aandeel rond de 40 procent. In de financiële dienstverlening verschuift de focus juist naar interne processen: ruim de helft van de bedrijven daar gebruikt AI vooral voor bedrijfsadministratie en bestuurstaken.
Kijken we breder naar het totale AI-gebruik, dan staat de sector informatie en communicatie bovenaan. In 2025 gebruikt 54 procent van deze bedrijven één of meer AI-technologieën, tegenover 28 procent in 2023. Specialistische zakelijke dienstverlening, zoals accountancy, reclame en marktonderzoek, en de financiële sector volgen op afstand. Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich horeca, vervoer en opslag en de bouwnijverheid, waar slechts 6 tot 7 procent AI toepast.
Textmining en spraakherkenning in opmars
Niet alleen het aantal gebruikers groeit, ook de aard van de technologieën verandert. Textmining is in 2025 de meest gebruikte AI-toepassing: 12 procent van de bedrijven analyseert automatisch geschreven teksten, een verdrievoudiging ten opzichte van 2023. Natural language generation, het automatisch genereren van geschreven of gesproken tekst, wordt door 8 procent gebruikt.
Ook spraakherkenning zit duidelijk in de lift en wordt inmiddels door 6 procent van de bedrijven ingezet, drie keer zoveel als twee jaar geleden. Daarnaast groeit het gebruik van machine learning gestaag (van 2 naar 4 procent). Andere technologieën, zoals robotgestuurde procesautomatisering, beeldherkenning en autonome robots of drones, blijven vooralsnog beperkt tot kleine groepen bedrijven.
Waarom veel bedrijven AI links laten liggen
Ondanks de groei gebruikt driekwart van de bedrijven nog steeds geen AI, en heeft dat ook niet overwogen. Bedrijven die AI wel hebben overwogen maar er uiteindelijk van afzien, noemen vooral gebrek aan ervaring als belangrijkste drempel: 73 procent geeft dit aan. Daarnaast spelen zorgen over privacy (49 procent) en onduidelijkheid over juridische gevolgen, zoals aansprakelijkheid bij schade (42 procent), een belangrijke rol. Slechts een kleine minderheid, 15 procent, vindt het gebruik van AI simpelweg niet nuttig.
Alles bij elkaar schetsen de cijfers een beeld van een technologie die snel terrein wint, maar nog lang geen gemeengoed is. Vooral marketing en verkoop fungeren als vliegwiel, terwijl ervaring, regelgeving en vertrouwen bepalen hoe breed AI uiteindelijk wordt omarmd.