In 2024 had 16 procent van de werknemers in Nederland een baan die als stressvol wordt beschouwd: functies waarin de werkdruk hoog is en de vrijheid om het werk naar eigen inzicht uit te voeren juist beperkt. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNO.
Hoge eisen, weinig autonomie
Volgens het onderzoek ervaart 42 procent van de werknemers weinig autonomie in hun werk – ze hebben dus beperkte invloed op hoe, waar en wanneer ze hun taken uitvoeren. Daarnaast zegt 32 procent dat de taakeisen hoog zijn: zij moeten veel of snel werken. Van die groep kampt de helft óók met een gebrek aan autonomie, waardoor ze in de categorie ‘stressvol werk’ vallen.
Apothekersassistenten en leerkrachten het zwaarst belast
De cijfers tonen aan dat vooral beroepen met directe verantwoordelijkheden en strikte protocollen gevoelig zijn voor stress. Apothekersassistenten spannen de kroon: maar liefst 51 procent van hen heeft een stressvolle baan. Ook leerkrachten in het basisonderwijs en medisch praktijkassistenten (beide 39 procent) ervaren bovengemiddelde werkdruk.
Andere beroepen in de top tien bevinden zich vooral in de zorg, het onderwijs en de horeca – sectoren die al langer bekendstaan om hun hoge werkdruk en beperkte regelruimte. Ondanks de blijvende druk is er wel een lichte daling zichtbaar: vijf jaar geleden lag het aandeel werknemers met stressvol werk nog op 18 procent. De ranglijst van zwaarst belaste beroepen is sindsdien vrijwel onveranderd gebleven.
Pessimisme over de toekomst
Wie in een stressvolle baan werkt, kijkt vaker somber naar de toekomst. De helft verwacht dat hun werk over vijf jaar mentaal zwaarder zal zijn, 39 procent denkt dat het moeilijker wordt, en 52 procent vreest dat het minder leuk zal zijn. Ter vergelijking: onder alle werknemers liggen die percentages lager, namelijk op 34, 28 en 40 procent.
Onvoldoende maatregelen tegen stress
Bijna de helft van de werknemers met stressvol werk vindt dat de maatregelen tegen werkdruk en stress tekortschieten. Ongeveer 22 procent zegt zelfs dat er helemaal geen maatregelen zijn genomen binnen hun organisatie. Gemiddeld over alle werknemers ligt dat op respectievelijk 28 en 10 procent – een duidelijk verschil dat wijst op structurele knelpunten in de aanpak van werkstress.
Meer ziekteverzuim bij stressvolle banen
Stressvolle banen leiden bovendien vaker tot verzuim. Ruim de helft van alle werknemers (52 procent) meldde zich het afgelopen jaar ziek, maar onder de groep met stressvol werk loopt dat op tot 60 procent. Niet alleen komt verzuim in deze groep vaker voor, het duurt doorgaans ook langer.