De Nederlandse detailhandel heeft in het derde kwartaal van 2025 opnieuw groei laten zien, al blijft het sentiment onder ondernemers opvallend somber. Nieuwe cijfers schetsen een sector die ondanks stijgende omzetten en minder faillissementen toch worstelt met vertrouwen in de nabije toekomst.
Stabiele omzetgroei bij food en non-food
De totale omzet in de detailhandel steeg met 4,1 procent vergeleken met een jaar eerder. Dat ging gepaard met een volumegroei van 2 procent, een teken dat consumenten niet alleen meer uitgaven door hogere prijzen, maar ook daadwerkelijk meer kochten.
Binnen de foodsector groeide de omzet met 3,8 procent. Supermarkten bleven de motor achter deze stijging, met een toename van 4,5 procent, terwijl voedingsspeciaalzaken juist terrein verloren. Vooral bakkerijen en viswinkels zagen hun verkoopvolumes dalen, wat resulteerde in een omzetkrimp van 1 procent.
De non-foodsector presteerde eveneens solide, met een omzetplus van 4,2 procent en een volumegroei van 2,9 procent. Winkels in recreatieartikelen, kleding en drogisterijen deden goede zaken, terwijl consumentenelektronica en overige huishoudartikelen een stap terug moesten doen. In deze categorieën daalden zowel omzet als volume, mede door aanhoudende prijsdruk en terughoudende consumenten.
Online blijft een sterke pijler
Ook online blijft de Nederlandse consument gretig winkelen. De totale online-omzet steeg met 5,6 procent. Pure onlineverkopers deden het met 7,8 procent duidelijk beter dan multichannelers, die een bescheiden groei van 2,4 procent noteerden. De verschuiving richting digitaal blijft daarmee een structureel kenmerk van de sector.
Forse daling aantal faillissementen
Opvallend positief nieuws komt van de faillissementsstatistieken. In het derde kwartaal gingen 66 detailhandelaren failliet, een daling van 40 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2024. Daarmee vormt de branche nog slechts 7 procent van het totale aantal faillissementen in Nederland.
Deze daling past in een bredere beweging: sinds begin 2023 schommelden de kwartaalcijfers sterk, met een piek van 117 faillissementen in het vierde kwartaal van dat jaar en een grillig verloop in 2024. In 2025 lijkt meer stabiliteit terug te keren, met aantallen van 69, 89 en nu 66 faillissementen in de eerste drie kwartalen.
Vertrouwen blijft al jaren negatief
Ondanks de verbeterde cijfers blijft het ondernemersvertrouwen hardnekkig onder nul. Aan het begin van het vierde kwartaal kwam de indicator uit op –4,8 procent, vrijwel gelijk aan het voorgaande kwartaal. Ondernemers zijn vooral pessimistisch over het huidige economische klimaat (–7,1 procent), al zijn de verwachtingen voor de nabije toekomst iets minder negatief (–2,5 procent).
Een terugblik toont dat het vertrouwen al sinds begin 2022 negatief is. Na een scherpe daling in dat jaar – met een dieptepunt van –28,7 procent in het vierde kwartaal – krabbelde het sentiment in 2023 enigszins op, maar zonder positief te worden. In 2024 bleef het vertrouwen stabiel negatief en ook in 2025 liggen de waarden tussen –7,8 procent (eerste kwartaal) en –4,4 procent (tweede kwartaal). Het vierde kwartaal sluit opnieuw af op –4,8 procent, waarmee een structurele vertrouwenskloof zichtbaar blijft.
Voorzichtig optimisme over investeringen
Toch is er één lichtpunt: ondernemers verwachten meer te investeren in 2026. Per saldo voorspelt 5,7 procent van de detaillisten een toename van hun investeringen ten opzichte van 2025. Dat is een duidelijke kentering ten opzichte van vorig jaar, toen het saldo nog op –6,6 procent stond. Hoewel het vertrouwen nog niet terug is, lijkt het vooruitzicht op langere termijn iets minder somber.