Het conjunctuurbeeld van de Nederlandse economie liet in september nauwelijks verbetering zien. Volgens de Conjunctuurklok van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) presteerden twaalf van de dertien economische indicatoren slechter dan hun langjarige trend. Daarmee bleef het algemene beeld vrijwel even negatief als in juli en augustus. De Conjunctuurklok schetst een breed macro-economisch overzicht, maar de uitkomsten gelden niet in gelijke mate voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s.
Vertrouwen blijft onder druk
Het consumentenvertrouwen veranderde nauwelijks en bleef even negatief als in de voorgaande twee maanden. Producenten daarentegen waren in september iets minder somber dan in augustus. Toch liggen beide vertrouwensindicatoren nog altijd ruim onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar.
Gemengd beeld bij bestedingen
Huishoudens gaven in juli 1,3 procent meer uit dan een jaar eerder, gecorrigeerd voor prijsontwikkelingen en koopdagen. Zowel goederen als diensten werden vaker aangeschaft. Ook de export liet een plus zien: het volume van de goederenuitvoer groeide met 2,4 procent, vooral door meer uitvoer van delfstoffen, machines en metaalproducten.
Daar tegenover stond een duidelijke terugval in de investeringen. Het volume van de materiële vaste activa kromp met 3,9 procent, vooral door lagere investeringen in gebouwen en wegvervoer zoals vrachtauto’s en opleggers.
Industrie en arbeidsmarkt verzwakken
De industriële productie zakte in juli met 1,1 procent vergeleken met een jaar eerder. Gecorrigeerd voor seizoensinvloeden lag de productie 1,4 procent lager dan in juni. Ook de arbeidsmarkt toonde signalen van afkoeling: het aantal vacatures daalde in het tweede kwartaal met bijna 7.000 naar 389.000. Daarnaast nam het aantal gewerkte uren licht af en lag de omzet van uitzendbureaus 0,3 procent onder het niveau van een jaar eerder.
De werkloosheid liep verder op: in augustus waren er 401.000 werklozen, goed voor 3,9 procent van de beroepsbevolking. Dat is een lichte stijging ten opzichte van juli, waarmee de werkloosheid de afgelopen drie maanden gemiddeld met 5.000 personen per maand toenam.
Positieve signalen bij woningen en faillissementen
Op de woningmarkt blijven prijzen stevig doorstijgen. In augustus lagen de prijzen van bestaande koopwoningen 7,9 procent hoger dan een jaar eerder, en 0,5 procent boven het niveau van juli. Ook het aantal faillissementen daalde: in augustus gingen 21 bedrijven minder op de fles dan een maand eerder, een afname van 7 procent.
Bescheiden bbp-groei
Ondanks de gemengde signalen wist de economie in het tweede kwartaal een lichte groei te boeken. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg met 0,2 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Vooral de investeringen, maar ook de overheidsconsumptie en de bestedingen van huishoudens droegen bij aan deze groei.