Het conjunctuurbeeld van de Nederlandse economie is in oktober somberder geworden, zo blijkt uit de jongste Conjunctuurklok van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Waar in september al elf van de dertien indicatoren onder hun langjarige trend presteerden, zette die neerwaartse lijn zich deze maand voort. De Conjunctuurklok, waarin het CBS vrijwel alle relevante economische cijfers bundelt, schetst daarmee een overwegend negatief beeld van de conjuncturele ontwikkeling. Het gaat daarbij nadrukkelijk om een macro-economische weergave — regionale verschillen en individuele situaties kunnen sterk uiteenlopen.
Vertrouwen nog negatief, maar licht herstel zichtbaar
Zowel consumenten als producenten toonden in oktober iets meer vertrouwen dan in de maand ervoor. Producenten bleven relatief optimistisch en scoorden zelfs boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Consumenten daarentegen bleven voorzichtig: hun vertrouwen verbeterde wel, maar bleef duidelijk onder het langjarige gemiddelde.
Consumptie en export groeien, investeringen lopen terug
Huishoudens gaven in augustus 2025 1,1 procent meer uit dan een jaar eerder, gecorrigeerd voor prijs- en kalenderinvloeden. Zowel goederen als diensten werden vaker aangeschaft, waarmee de consumptie bijdroeg aan de groei van het bbp. Ook de export van goederen liet een lichte stijging zien: het uitvoervolume lag 0,4 procent hoger dan in augustus 2024. De groei was echter minder krachtig dan een maand eerder. Vooral delfstoffen, (basis)metaalproducten en transportmiddelen vonden vaker hun weg naar het buitenland.
Tegelijkertijd krompen de investeringen in materiële vaste activa met 3,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Bedrijven investeerden met name minder in gebouwen en transportmiddelen, zoals vrachtwagens en opleggers.
Productie stabiliseert, minder faillissementen
De industriële productie liet in augustus een gemengd beeld zien: gecorrigeerd voor kalenderdagen bleef het productieniveau gelijk aan dat van een jaar eerder, maar vergeleken met juli steeg de output met 1,7 procent. Het aantal faillissementen daalde licht: in september gingen drie bedrijven minder over de kop dan in augustus, een daling van 1 procent.
Woningmarkt blijft sterk
De huizenprijzen bleven ook in september fors hoger dan een jaar eerder. Bestaande koopwoningen waren gemiddeld 7 procent duurder dan in september 2024. Ten opzichte van augustus bleef het prijsniveau vrijwel onveranderd, wat wijst op een stabilisatie na een periode van sterke stijgingen.
Arbeidsmarkt: meer werklozen, minder vacatures
Ondanks de economische groei liep de spanning op de arbeidsmarkt iets terug. In september waren 409 duizend mensen werkloos — goed voor 4,0 procent van de beroepsbevolking, het hoogste peil in vier jaar. De werkloosheid nam de afgelopen drie maanden met gemiddeld 8 duizend personen per maand toe.
Toch bleef de totale werkgelegenheid stabiel. Werknemers en zelfstandigen werkten in het derde kwartaal gezamenlijk ruim 3,7 miljard uur, een lichte stijging van 0,2 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Het aantal openstaande vacatures liep daarentegen iets terug naar 387 duizend, en ook de omzet van uitzendbureaus daalde licht met 0,3 procent op jaarbasis.
Lichte economische groei in derde kwartaal
Ondanks de gemengde signalen wist de Nederlandse economie in het derde kwartaal van 2025 met 0,4 procent te groeien ten opzichte van het tweede kwartaal. Volgens de eerste CBS-raming werd de groei vooral gedragen door de export en de overheidsconsumptie.