Na een langdurige periode van krimp in 2023 en een aarzelend herstel in 2024 lijkt de export zich voorzichtig te stabiliseren in 2025. Waar in augustus 2024 nog sprake was van een daling van 0,3 procent, liet dit jaar een bescheiden plus zien. Daarmee past de ontwikkeling in de bredere trend van geleidelijke groei sinds het begin van 2025.
De toename komt vooral door een grotere uitvoer van delfstoffen, (basis)metaalproducten en transportmiddelen. Tegelijkertijd nam de export van voedings- en genotsmiddelen, evenals van machines en elektrotechnische apparaten, juist af. Aan de importkant was sprake van een stevigere stijging: het volume van de goederenimport lag 4,2 procent hoger dan een jaar eerder, vooral door meer invoer van delfstoffen, aardolieproducten en transportmiddelen.
Exportradar: omstandigheden verslechteren
Ondanks de lichte groei zijn de vooruitzichten minder gunstig. Volgens de CBS Exportradar van oktober waren de omstandigheden voor de export ongunstiger dan in de radar van augustus. Die radar meet de condities op basis van ontwikkelingen op belangrijke afzetmarkten en de Nederlandse concurrentiepositie.
De verslechtering komt vooral door ongunstiger ontwikkelingen in de reële wisselkoersen en een negatiever oordeel van fabrikanten in de eurozone over hun exportorders. Ook het vertrouwen van Duitse producenten daalde, terwijl de industriële productie in Duitsland — een cruciale handelspartner — sterker kromp dan een jaar eerder.
Exportherstel blijft broos
De historische cijfers laten zien hoe kwetsbaar het herstel is. Na de sterke groei in 2021 en het begin van 2022 volgde een scherpe terugval in 2023, met maand-op-maand dalingen tot wel 8,3 procent in oktober van dat jaar. Sinds begin 2025 beweegt de export zich echter gestaag omhoog, met groeicijfers variërend van 0 tot bijna 5 procent.
Het tempo blijft echter te laag om te spreken van een krachtig herstel. Economische onzekerheden, wisselkoersschommelingen en de afzwakkende industriële vraag in Europa zetten druk op de uitvoer. De lichte plus van augustus vormt dan ook eerder een teken van stabilisatie dan van echte groei.
Voorzichtig optimisme
Ondanks de minder gunstige omstandigheden blijft er bij veel exportbedrijven voorzichtig optimisme bestaan. De stijgende vraag naar transportmiddelen en metalen kan wijzen op een beginnende heropleving van industriële investeringen. Toch benadrukt het CBS dat verbeteringen in de exportradar niet automatisch leiden tot hogere exportgroei — de internationale markten blijven grillig.