De Nederlandse export heeft in september stevige vooruitgang geboekt. Het volume van de goederenuitvoer lag 2,6 procent hoger dan een jaar eerder, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vooral machines, transportmiddelen en delfstoffen vonden gretig aftrek in het buitenland, terwijl de uitvoer van chemische producten juist inzakte. Aan de importkant was eveneens sprake van groei: het ingevoerde volume steeg met 1,7 procent, gedreven door vergelijkbare productgroepen.
Langzaam herstel na turbulente periode
De recente stijging past in een voorzichtige opwaartse lijn na een periode van flinke krimp. Tussen het voorjaar en najaar van 2023 kromp de export maandenlang, met een dieptepunt in oktober 2023 (-8,3%). Pas vanaf juli 2024 keerde voorzichtig herstel terug, gevolgd door kleine plusjes in augustus en september van dat jaar. In de eerste helft van 2025 zette de verbetering door, met uitschieters in januari (+3,8%), maart (+4,8%) en juli (+3,9%). De groei in september 2025 van 2,6 procent sluit daarmee aan bij dit bredere herstelbeeld.
Wanneer teruggeblikt wordt op de langere reeks cijfers, valt op dat de volatiliteit sinds 2021 groot is. Periodes van krachtige groei in 2021 en 2022 – met pieken van boven de 8 procent – maakten plaats voor een grillig patroon waarin internationale onzekerheden, wisselkoerseffecten en zwakkere industriële dynamiek sterk doorwerkten.
Exportradar: licht verslechterende omstandigheden
Hoewel de uitvoer in september groeide, schetst de Exportradar van november een minder rooskleurig beeld. De omstandigheden voor de export verslechterden licht ten opzichte van de meting in september. De ommekeer in de Duitse industriële productie — van groei naar krimp — drukte zwaar op de vooruitzichten. Ook de ontwikkeling van reële wisselkoersen pakte ongunstig uit, waardoor Nederlandse producten relatief duurder werden op internationale markten.
De radarindicatoren volgen de belangrijkste afzetmarkten en de concurrentiepositie van Nederland. Ze lopen doorgaans in de pas met de exportcijfers, al betekent een verslechtering niet automatisch dat de uitvoer meteen afneemt. Toch onderstreept de novembermeting dat de internationale omgeving brozer wordt, juist op momenten dat de Nederlandse uitvoer zich voorzichtig herstelt.
Vooruitblik
De huidige cijfers laten zien dat de exportmotor weer draait, maar nog steeds gevoelig is voor internationale schommelingen. Met name de Duitse industrie blijft een bepalende factor voor de Nederlandse uitvoer. Als de mondiale conjunctuur niet verder verslechtert en wisselkoersen stabiliseren, kan de neerwaartse druk tijdelijk worden opgevangen. Maar de lichte tegenwind in de Exportradar herinnert eraan dat het herstel nog allerminst vanzelfsprekend is.