Ondanks een dalende winstgevendheid en aanhoudend pessimisme over het economisch klimaat, verwachten Nederlandse ondernemers in 2026 meer te investeren dan dit jaar. Dat blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.
Meer investeringen verwacht, vooral in vastgoed
Gemiddeld verwacht ruim 3 procent van de ondernemers hun investeringen volgend jaar op te voeren. Vooral de vastgoedsector springt eruit: daar voorziet per saldo 25 procent een toename van de investeringen. Ook in de cultuur-, sport- en recreatiesector en in de detailhandel verwachten ondernemers meer geld uit te geven, terwijl zij vorig jaar juist nog een terugval zagen aankomen.
Niet alle bedrijfstakken delen dit optimisme. Ondernemers in de landbouw, bosbouw en visserij, evenals in de horeca en de informatie- en communicatiesector, rekenen op een lagere investeringsbereidheid in 2026.
Winstgevendheid daalt in meerderheid van de sectoren
De winstontwikkeling blijft een punt van zorg. Aan het begin van het vierde kwartaal van 2025 gaf een groter deel van de ondernemers aan dat hun winst in het voorgaande kwartaal was gedaald dan gestegen. In acht van de twaalf bedrijfstakken was het saldo negatief, wat wijst op een brede winstdaling.
Alleen in de bouwnijverheid, waar ondernemers iets positiever zijn over hun resultaten, bleef de algemene trend beperkt. Ook in de groothandel, industrie en vastgoedsector namen de zorgen iets af vergeleken met vorig jaar. De autohandel en -reparatie vormt daarentegen een dieptepunt: met een saldo van -21 procent beoordelen ondernemers daar hun winstgevendheid het somberst.
Vertrouwen blijft laag, met enkele uitzonderingen
Het ondernemersvertrouwen blijft met -4,0 negatief en nagenoeg gelijk aan het vorige kwartaal. Daarmee bevindt de stemming zich al sinds begin 2022 onder nul — de langste negatieve periode sinds de start van de metingen in 2012.
Het sentiment verschilt sterk per branche. Alleen in de informatie- en communicatiesector is het vertrouwen nog positief. In vrijwel alle andere sectoren verslechterde het beeld licht, met name in de verhuur en handel van onroerend goed. De zakelijke dienstverlening zag het vertrouwen omslaan van positief naar negatief, terwijl in de horeca het sentiment juist iets verbeterde, al blijft het daar eveneens onder nul. De landbouw, bosbouw en visserij blijven het meest pessimistisch.
Arbeidstekort grootste belemmering voor groei
Ondanks de sombere toon blijft de arbeidsmarkt een belangrijke factor. Een derde van de ondernemers (33 procent) noemt het tekort aan personeel als grootste belemmering voor hun bedrijfsvoering. Die krapte is al sinds 2021 het meest genoemde obstakel. Daarnaast wijst 22 procent op een gebrek aan vraag en ruim 10 procent op financiële beperkingen. Opvallend is dat een derde van de ondernemers juist helemaal geen belemmeringen ervaart.